Wat is een onderneming waard en hoe bepaal je de waarde van de aandelen? Die vragen spelen bijvoorbeeld wanneer je een onderneming wilt kopen of verkopen, een aandeelhouder wil vertrekken of nieuwe financiering nodig is. De waarde van een onderneming of haar aandelen is niet altijd eenvoudig vast te stellen. Er zijn verschillende manieren om een onderneming te waarderen en de uitkomst hangt onder meer af van de gekozen methode en de omstandigheden van de onderneming.
Een bedrijfswaardering wordt in de praktijk vaak uitgevoerd door een accountant of financieel adviseur. Toch is het ook als ondernemer of aandeelhouder belangrijk om de hoofdlijnen te kennen. Grofweg kun je onderscheid maken tussen twee benaderingen: statische en dynamische waardering. In deze blog leggen we uit wat de verschillen zijn en waar je bij de waardering op moet letten.
Zoals statisch al aangeeft, gaat het bij deze methoden om hetgeen in de jaarrekening staat. Dus de waarde van een bedrijf op een peildatum en tegen vaste waarden. Dit kan je doen op basis van het eigen vermogen of de liquidatie- en executiewaarde.
Het eigen vermogen
De eerste wijze van statisch waarderen is op basis van het eigen vermogen zoals opgenomen op de jaarrekening. Omdat dit een papieren werkelijkheid is, moet deze worden opgeschoond. De bezittingen c.q. activa moeten worden getaxeerd tegen de werkelijke waarde, kosten worden beoordeeld en voorzieningen dan wel reserves moeten worden heroverwogen.
Het voordeel van deze methode is dat deze eenvoudig is om uit te voeren. Het nadeel is dat de werkelijke winsten en risico’s van het bedrijf niet worden meegewogen. Het is een momentopname en is enkel te gebruiken bij ondernemingen met weinig personeel.
Liquidatie- en executiewaarde
Een andere vorm van statische waardering is het bepalen van de liquidatie- of executiewaarde. Hierbij kijk je naar wat de bezittingen van een onderneming naar verwachting opleveren wanneer deze worden verkocht.
Zoals de naam doet vermoeden is dit eveneens een momentopname waarbij de activa op marktwaarde worden getaxeerd. Vervolgens worden deze via een veiling of onderhands verkocht. In de regel gebeurt dit enkel bij faillissementen of grootschalige reorganisaties. Bij een renderend bedrijf zal een andere methode altijd de voorkeur hebben.
De waarde van een onderneming zit lang niet altijd in de bezittingen maar in de kennis en ervaring van medewerkers, een sterke merknaam, een vaste klantenkring of de producten en diensten die de onderneming aanbiedt.
Bij een dynamische waardering kijk je daarom vooral naar de toekomstige verdiencapaciteit van de onderneming. Daarbij wordt gekeken naar de omzet, de kosten van de omzet en de winst. De nadruk ligt op een bedrijf dat wordt gecontinueerd en de netto ontvangsten die een koper kan verwachten. En welke risico's zijn daaraan verbonden?
Er zijn verschillende methoden om deze waarde te bepalen. Twee veelgebruikte methoden zijn de rentabiliteitswaarde en de Discounted Cash Flow-methode (DCF).
Rentabiliteitswaarde
Bij bedrijven in een stabiele sector die geen bijzondere risico’s of kansen kennen, is de rentabiliteitswaarde een veelgebruikte methode. Hierbij wordt de opbrengst van de investering afgezet tegen de renteopbrengst van een langdurige staatsobligatie. Ook wordt er een afslag gemaakt voor het sectorrisico: groei, krimp of stagnatie. De rentabiliteitswaarde is goed te gebruiken bij consistente bedrijven.
Discounted Cash Flow-methode (DCF)
De beste methode voor bedrijfswaardering is de Discounted Cash Flow-methode (DCF). Bij deze methode wordt gekeken naar de toekomstige vrije kasstromen die een onderneming naar verwachting zal genereren. Deze worden vervolgens omgerekend naar hun huidige waarde.
Deze methode combineert de vorige methodes en houdt rekening met boekhoudkundige- en marktfactoren: werkkapitaal, afschrijvingen, contante waarde, belastingdruk etc. Het maakt niet alleen zichtbaar hoeveel geld er netto uit het bedrijf komt, maar ook welke investeringen nodig zijn om dit resultaat te behalen en wat de activa waard zijn. Het is een volledige analyse van het bedrijf die zorgt dat de verkoper een betrouwbare prijs krijgt voor eventuele potentie en dat de koper een realistisch beeld heeft.
Het nadeel van de DCF-methode is dat de methode tijd vergt, kostbaar is en sterk afhankelijk is van de kwaliteit van de administratie. Het vergt een bepaalde grootte en professionaliteit van een onderneming. Voor het voeren van de onderhandelingen moeten beide partijen adviseurs inhuren en deze moeten het met elkaar eens worden. Bij reguliere overnames bestaat het risico dat de kosten voor het toepassen van de DCF-methode niet opwegen tegen de baten. Het is dan eenvoudiger om garanties en vrijwaringen overeen te komen dan alles tot de bodem uit te zoeken.
Welke waarderingsmethode ook wordt gebruikt, het is belangrijk om verder te kijken dan alleen het bedrag dat uiteindelijk uit de berekening komt. De volgende aandachtspunten spelen daarbij een belangrijke rol:
Sta je voor de aankoop of verkoop van een onderneming of aandelen, of wil je weten welke aandachtspunten bij een waardering belangrijk zijn? Ons team Ondernemingsrecht denkt graag met je mee over de juridische aspecten en de afspraken die daarbij komen kijken.
Niet iedere onderneming wordt voortgezet of verkocht. Soms komt er een moment waarop wordt besloten de vennootschap te beëindigen. Maar wat gebeurt er dan met de bezittingen, schulden en eventuele resterende waarde? In de volgende blog van onze reeks ‘Samen ondernemen’ bespreken we liquidatie en vereffening: wat houden deze begrippen in en welke stappen komen kijken bij het beëindigen en afwikkelen van een vennootschap?
Deze blog maakt onderdeel uit van de reeks “Samen ondernemen”
Bekijk ook: