Inmiddels heeft AI al geruime tijd zijn intrede gedaan. Het is dan ook niet vreemd dat AI-tools zoals ChatGPT regelmatig worden gebruikt in het kader van gerechtelijke procedures. Ook in het arbeidsrecht blijkt steeds meer dat partijen gebruikmaken van AI om hun positie of standpunten voor hun rechtszaak voor te bereiden of te onderbouwen. Uit recente rechtspraak blijkt echter dat rechters zelden prijs stellen op de uitkomsten van ChatGPT.
Gebruik ChatGPT weegt mee bij beoordeling ontslag op staande voet
Een werknemer die informatie over zijn arbeidsrelatie met de werkgever deelde met ChatGPT, kon niet op waardering van de rechter rekenen. De werknemer had zijn bedrijfslaptop gebruikt om ChatGPT te vragen hoe hij een ontslagvergoeding kon vorderen en had daarbij lasterlijke uitlatingen gedaan over zijn werkgever. De werknemer had ChatGPT vragen gesteld als “Hoeveel procent acht je dat ik zonder rechtszaak dit kan afhandelen en 40.000€ mee kan krijgen?” en “Kan ik 50.000 eisen of is dit buiten proportie?” en “Als ik op 80.000 begin kan ik op 50.000 eindigen?”. Omdat de werknemer informatie had gedeeld over zijn arbeidsrelatie met de werkgever, vond de rechter dit handelen van de werknemer in beperkte mate verwijtbaar.
ChatGPT kan bedrag billijke vergoeding niet onderbouwen
Als de arbeidsovereenkomst van een werknemer wordt ontbonden en dit het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever, kan de rechter de werknemer een zogenaamde billijke vergoeding toekennen. In een zaak waarin de werkgever zelf een arbeidsconflict had veroorzaakt, zag de rechter aanleiding voor toekenning van deze vergoeding. De werknemer had verzocht om een billijke vergoeding van € 50.000,00. Dit bedrag had de werknemer echter niet onderbouwd. Ter zitting had de werknemer toegelicht dat het bedrag door ChatGPT was genoemd. De rechter maakte hier korte metten mee. Volgens de rechter kon de toelichting dat het bedrag door ChatGPT is genoemd niet dienen als een deugdelijke onderbouwing, al was het maar omdat niet duidelijk is op basis van welke feiten en argumenten ChatGPT tot dat bedrag is gekomen. Aangezien de werknemer onvoldoende onderbouwing had gegeven, stond niet vast dat dat het handelen van de werkgever voor hem nadelige gevolgen meebracht. De rechter kende slechts een fractie van het gevorderde bedrag toe: de werknemer kreeg € 5.000,00 aan billijke vergoeding.
Waarschuwing door de rechter
Dat de rechter afraadt om ChatGPT te gebruiken voor gerechtelijke procedures, blijkt expliciet uit een uitspraak van de Rechtbank Oost-Brabant. De rechtbank schrijft het volgende: “Verzoekster schrijft in (onder andere) haar e-mails van 2 september 2025 en 16 september 2025 dat zij gebruikmaakt van ChatGPT om haar processtukken op te stellen. De rechtbank begrijpt goed dat verzoekster dit als een uitkomst en wellicht zelfs een zegen ervaart. Toch zit daar ook een nadrukkelijke schaduwzijde aan waar de rechtbank verzoekster op wil wijzen. Filosoof en expert in kunstmatige intelligentie Anco Peeters waarschuwde onlangs in een interview (Trouw 20 januari 2026, p. 8-9) over een aantal gevaren van het gebruik van generatieve AI, zoals ChatGPT. Hoewel het interview gaat over met name de gevaren voor kinderen, bevat het ook waarschuwingen die meer algemeen kunnen worden getrokken. Hij zegt onder andere: “Die modellen zuigen je een tunnel in, hoe langer je ermee chat, des te beter speelt het model in op jouw woorden, taalgebruik, en overtuigingen. Daardoor word je Narcissus, de mythologische jongen die voor straf verliefd wordt op zijn spiegelbeeld in het water.” “Uiteindelijk praat je dan vooral met een behaagzieke versie van jezelf, en dat pakt soms dramatisch slecht uit (…).” Dit soort waarschuwingen wordt door meer deskundigen afgegeven. De rechtbank wil verzoekster daarom in overweging geven haar hulp niet te zoeken bij ChatGPT (of andere generatieve AI), maar bij een juridisch geschoolde gemachtigde die haar met raad en daad ter zijde kan staan.”
Uit deze uitspraken blijkt dat het gebruik van ChatGPT in de rechtbank zelden wordt gewaardeerd. Het voeren van gerechtelijke procedures blijft dus mensenwerk.
